คอลัมน์สายตรงสุขภาพกับศิริราชโดย: อ.นพ.ธารา วงศ์วิริยางกูร ศัลยแพทย์ตกแต่ง
       
       อย่างที่เรารู้ ๆ กัน เรื่องความสวย ความงาม ทุกเพศทุกวัยให้ความสนใจอยู่เสมอ ไม่ว่าเวลาจะผ่านไปนานเพียงใดก็ยังมีผู้คนเข้ารับบริการจากสถานเสริมความงาม ทั้งนี้เพื่อให้หน้าตา รูปร่างดูดีขึ้น ตลอดจนเสริมบุคลิกภาพให้มีความมั่นใจมากขึ้น และนี่เป็นสาเหตุที่ทำให้สถานเสริมความงามผุดขึ้นเป็นดอกเห็ด บางแห่งอวดอ้างสรรพคุณเพื่อดึงดูดลูกค้าให้มาใช้บริการของตน แต่ที่ควบคู่กันมาคือ อันตรายจากสารแปลกปลอมที่เข้าฉีดเข้าสู่ร่างกายโดยบุคคลที่แอบอ้างว่าเป็นแพทย์ นอกจากจะไม่ได้ผลเป็นที่น่าพอใจแล้ว ยังอาจทำให้เกิดผลข้างเคียงตามมาอีกมากมาย ซึ่งมีอะไรบ้าง เรามีความรู้เกี่ยวกับสาร 2 กลุ่มใหญ่ที่ฉีดเข้าสู่ร่างกายให้คุณเป็นข้อมูลก่อนตัดสินใจทำสวยครับ
       
       กลุ่มที่สามารถฉีดเข้าสู่ร่างกาย
       
       1. ฉีดเพื่อเติมเต็มส่วนที่ขาด เช่น แก้มตอบ มีร่องแก้ม เบ้าตาโบ๋ลึก เป็นต้น การฉีดเพื่อเติมเต็มส่วนที่ขาดนั้น สามารถใช้ไขมันของร่างกายตัวเอง โดยแพทย์จะดูดไขมันจากหน้าท้อง สะโพกหรือต้นขาในจำนวนที่เหมาะสม แล้วนำมาฉีดเข้าไปในตำแหน่งที่ต้องการแก้ไข ทำให้แก้มที่ตอบดูเต็มขึ้น ร่องแก้มตื้นขึ้น ส่วนบริเวณเบ้าตาคงจะต้องฉีดด้วยความระมัดระวัง ข้อดีของการใช้ไขมันของตัวเองนั้น ไขมันจะอยู่ในร่างกายอย่างถาวรถึงแม้จะถูกดูดซึมไปบ้างหลังฉีด ข้อเสียคือต้องมีขั้นตอนของการดูดไขมันเพิ่มขึ้น
       
       2. ฉีดเพื่อลดรอยร่องลึกบนใบหน้าและเติมเต็มในบางจุด เช่น รอยร่องบริเวณหัวคิ้ว ร่องแก้ม ร่องรอบริมฝีปาก แผลเป็นที่เป็นหลุมลึก และยังใช้ฉีดให้ริมฝีปากอูมอิ่มขึ้นอีกด้วย ที่นิยมใช้ในปัจจุบันเป็นสารที่สังเคราะห์ขึ้นคือ ไฮยารูโลนิกแอซิด ที่เรียกสั้นๆ ว่า เอชเอ โดยทั่วไปเป็นสารที่เป็นส่วนประกอบพื้นฐานของผิวหนัง น้ำในข้อ ของเหลวในดวงตาอยู่แล้ว ข้อดีคือโอกาสแพ้สารชนิดนี้น้อยมาก ขั้นตอนไม่ยุ่งยาก และไม่ต้องทดสอบก่อนฉีด แต่ข้อเสีย ฉีดแล้วอยู่ได้ประมาณ 6 เดือน รอยร่องต่างๆ ก็จะกลับเป็นขึ้นเหมือนก่อนฉีด และราคาค่อนข้างแพง อีกชนิดหนึ่งที่เคยเป็นที่นิยมคือ คอลลาเจน แต่ปัจจุบันใช้ลดน้อยลง คุณสมบัติโดยทั่วไปคล้าย ๆ กับเอชเอ แต่ก่อนใช้ต้องทดสอบก่อนว่าแพ้หรือไม่
       
       3. ฉีดเพื่อลดริ้วรอยที่เกิดจากการแสดงอารมณ์บนใบหน้า เช่น รอยตีนกา รอยย่นบนหน้าผาก และรอยย่นระหว่างคิ้วที่เกิดจากการขมวดคิ้ว ร่องรอยเหล่านี้สามารถใช้สารที่สกัดจากแบคทีเรียที่เรียกว่า โบทูลินั่มทอกซิน โดยที่สารชนิดนี้สามารถยับยั้งการทำงานของกล้ามเนื้อ จะเห็นว่าถ้าต้องการให้กล้ามเนื้อในตำแหน่งใดหยุดทำงานก็เพียงฉีดสารชนิดนี้เข้าไปที่กล้ามเนื้อนั้นๆ เช่น ต้องการให้รอยตีนกาหายไป ก็จะฉีดเข้าบริเวณดังกล่าว หลังจากฉีดแล้ว 1 - 2 วัน รอยตีนกาก็จะลดน้อยลงเนื่องจากกล้ามเนื้อไม่สามารถทำงานได้ แต่เป็นการหยุดทำงานชั่วคราวประมาณ 4 - 6 เดือน เมื่อหมดฤทธิ์ของสารสกัดดังกล่าว รอยตีนกาก็จะกลับมาเหมือนเดิม ถ้าต้องการให้ริ้วรอยหายไปอีกก็ต้องฉีดซ้ำ ข้อเสียคือริ้วรอยหายชั่วคราวไม่ถาวร สิ้นเปลือง และหากขาดความชำนาญในการฉีดสารสกัดดังกล่าวอาจจะไหลไปในตำแหน่งที่ไม่พึงประสงค์ ทำให้มีผลต่อกล้ามเนื้ออื่น ๆ ในบริเวณที่ใกล้เคียง เช่น ไหลเข้าที่เปลือกตาบน ทำให้หนังตาตก ไหลเข้ากล้ามเนื้อตา ทำให้ตาเข แต่อาการแทรกซ้อนเหล่านี้สามารถหายได้หลัง 4-6 เดือนเมื่อหมดฤทธิ์ยา
       
       4. ฉีดเพื่อลดขนาด เช่น กรามใหญ่ น่องโต ปกติแล้วภาวะดังกล่าวสามารถแก้ไขได้โดยการผ่าตัด แต่ปัจจุบันยังมีการใช้โบทูลินั่มทอกซินในการลดขนาดของกล้ามเนื้อ เช่น กรามที่ใหญ่กางออก การฉีดกล้ามเนื้อที่บริเวณมุมกรามจะทำให้กล้ามเนื้อลดขนาดลง กรามจะดูเรียวขึ้น กล้ามเนื้อน่องก็เช่นกันสามารถฉีดแล้วทำให้น่องเล็กลงได้ ข้อเสียคือโบทูลินั่มทอกซิน มีราคาค่อนข้างแพง ต้องฉีดทุก ๆ 4 - 6 เดือน เมื่อหยุดฉีดแล้วระยะหนึ่ง กล้ามเนื้อดังกล่าวอาจกลับมาโตเหมือนเดิม

 

       กลุ่มที่ไม่ควรฉีดเข้าสู่ร่างกาย
       
       สารสังเคราะห์กลุ่มนี้เป็นสารที่ไม่ได้มาตรฐาน ได้แก่ ซิลิโคนเหลว พาราฟิน น้ำมันมะกอก เป็นต้น สารเหล่านี้ไม่ควรฉีดเข้าสู่ร่างกาย เนื่องจากพบว่าเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นกับประชาชนและบุคคลหลากหลายอาชีพมานานนับสิบปี สื่อมวลชนได้พยายามเสนอถึงอันตรายที่เกิดขึ้น ทางสมาคมศัลยแพทย์ตกแต่งแห่งประเทศไทยก็ได้ประชาสัมพันธ์ถึงผลเสียต่างๆ แต่ปัญหาก็ยังเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง ตามกฎหมายนั้นบุคคลทั่วไปที่ไม่ใช่แพทย์ไม่สามารถฉีดสารใดก็ตามเข้าสู่ร่างกายผู้อื่น และการทำการรักษาพยาบาลนั้น ต้องทำในสถานพยาบาลที่ได้รับอนุญาตจากกระทรวงสาธารณสุขเท่านั้น
       
       แต่จะมีบุคคลที่อ้างตัวเป็นแพทย์นำสารดังกล่าวโดยเฉพาะซิลิโคนเหลว มาหลอกประชาชนว่าเป็นไขมันเทียมบ้าง คอลลาเจนบ้าง ฉีดเข้าตามส่วนต่างๆ ของร่างกาย เพื่อให้จมูกโด่งขึ้น คางยาวขึ้น แก้มอูมขึ้น ฉีดหน้าอก สะโพก เป็นต้น โดยที่ซิลิโคนเหลวมีราคาถูกและอยู่ถาวรในร่างกาย แต่มีภาวะแทรกซ้อนมากมายตั้งแต่อักเสบเป็น ๆ หาย ๆ ไหลย้อยไปสู่ตำแหน่งอื่น บริเวณที่ฉีดดูอูมบวมแข็งเป็นไต ทำให้หน้าตาหรือบริเวณส่วนของร่างกายดูประหลาดผิดธรรมชาติ
       
       เมื่อมีปัญหาคนไข้จะมาพบแพทย์เพื่อให้แก้ไข บางคนเข้าใจผิดนึกว่าสามารถดูดออกได้ ความจริงแล้วสารดังกล่าวไม่สามารถดูดออกได้และการผ่าตัดยังไม่สามารถเอาส่วนที่ฉีดออกมาได้หมด อีกทั้งยังต้องตัดเอาเนื้อเยื่อที่ดีของคนไข้ที่มีสารแปลกปลอมแทรกอยู่ออกมาอีกด้วย หากฉีดสารเหล่านี้บนใบหน้าแล้วมีปัญหาเกิดขึ้น เช่น บริเวณแก้ม ขมับที่มีเส้นประสาท การผ่าตัดอาจทำอันตรายต่อเส้นประสาท ทำให้ปากเบี้ยว ยักคิ้วไม่ขึ้น มีบางรายได้รับการฉีดเพื่อให้หน้าอกโตขึ้น แต่หน้าอกกลับแข็งเป็นก้อน บางรายแตกเป็นแผลเรื้อรัง
       ก็มี เป็นที่น่าเสียดายยิ่งที่การผ่าตัดรักษา บางครั้งต้องตัดเนื้อหน้าอกทิ้ง ซ้ำยังทิ้งรอยแผลเป็นไว้บนหน้าอกอีกด้วย
       
       นอกจากนั้นยังมีความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ของผู้ชายที่นำพาราฟินเหลว น้ำมันมะกอก มาฉีดเข้าบริเวณอวัยวะเพศเพื่อเพิ่มขนาด ถ้ามีความรู้และมีสติคงจะไม่กระทำการดังกล่าว เพราะเมื่อฉีดสารดังกล่าวแล้วจะมีการอักเสบ แข็งเป็นไต เจ็บปวด แตกเป็นแผลเรื้อรังในอนาคต สุดท้ายแล้วอวัยวะส่วนนั้นของร่างกายจะไม่สามารถทำงานได้ปกติ ต้องมาพบศัลยแพทย์ให้ผ่าตัดรักษา และถึงแม้จะผ่าตัดให้แล้ว รูปร่างและการทำงานก็ไม่สามารถกลับเป็นปกติเหมือนเดิม

 

       ถ้าคุณกำลังคิดที่จะเสริมความงามอยู่ล่ะก็ ทางที่ดีที่สุดควรปรึกษาแพทย์ และหากจะต้องเติมเต็มหรือแก้ไขริ้วรอยด้วยการฉีดสารต่าง ๆ นั้น ควรที่จะได้รับการฉีดสารที่ได้มาตรฐานโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเท่านั้นจึงจะปลอดภัย ไม่ควรไปรับการฉีดจากบุคคลที่ไม่ใช่แพทย์ในสถานที่ที่ไม่ใช่คลินิกหรือโรงพยาบาล เพราะอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่ไม่สามารถแก้ไขได้ซึ่งจะมีผลโดยตรงต่อร่างกายและจิตใจ
       
       อย่าลืมว่า ! รถซ่อมได้เพราะมีอะไหล่ แต่คนไม่มีอะไหล่ เสียแล้วเสียเลยครับ